۱۱ اوت ۲۰۲۵ - پژوهشی جدید از مراکز Unity Health،Sunnybrook و دانشگاه تورنتو نشان داد که بیماران مبتلا به بیماری چشمی مرتبط با دیابت که مرد هستند، یا از گروه های نژادی سیاه پوست یا هیسپانیک هستند، یا در فاصله ی دورتری از مراکز درمانی زندگی می کنند، بیشتر احتمال دارد که پیگیری های درمانی خود را از دست بدهند و در نتیجه در معرض خطر بیشتر از دست دادن بینایی قرار گیرند.
این مطالعه که در JAMA Network Open منتشر گردید، با هدف طراحی راهکارهایی برای حفظ بیماران در مسیر درمان و مدیریت بهتر رتینوپاتی دیابتی انجام شد- شایع ترین علت کاهش بینایی در افراد مبتلا به دیابت. این بیماری در اثر آسیب قند خون بالا به شبکیه ایجاد می شود و حدود یک چهارم افراد دیابتی را در کانادا تحت تأثیر قرار می دهد. عوارض آن شامل رشد غیرطبیعی عروق خونی و ادم ماکولای دیابتی است که در آن عروق شبکیه دچار نشت مایع می شوند و هر دو می توانند منجر به کاهش بینایی شوند.
درمان ها با هدف جلوگیری از کاهش بینایی، رشد عروق خونی را متوقف کرده و نشت شبکیه را کاهش می دهند- با استفاده از لیزر یا تزریق داروهای ضد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (anti-VEGF). برای هر دو روش، پیگیری منظم ضروری است. در این مطالعه، داده های ۲۹۶۱ بیمار از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱ بررسی شد. بیمارانی که پس از دریافت درمان، طی یک سال به متخصص خود مراجعه نکردند، «از دسترفته در پیگیری» تلقی شدند. ۱۷ درصد از بیماران در این دسته قرار گرفتند؛ ۴۱درصد هرگز بازنگشتند و ۵۴ درصد پس از یک سال دوباره مراجعه کردند.
مردان و بیماران هیسپانیک ۲۰ تا ۵۰ درصد بیشتر احتمال داشت که پیگیری درمان را از دست بدهند، در حالی که بیماران سیاه پوست دو برابر بیشتر در معرض این خطر بودند. همچنین، فاصله ی بیش از ۲۰ کیلومتر از مرکز درمانی با افزایش احتمال عدم مراجعه همراه بود. در مقابل، بیمارانی که بینایی ضعیف تری داشتند یا مبتلا به ادم ماکولا بودند، کمتر احتمال داشت که پیگیری را از دست بدهند، زیرا درمان های شدیدتر انگیزه ی بیشتری برای مراجعه منظم ایجاد می کند.
همچنین مشخص شد بیمارانی که تحت درمان لیزری قرار گرفته بودند، بیشتر از کسانی که تزریق anti-VEGF دریافت کرده بودند، پیگیری را از دست می دادند. اگرچه اثر درمان لیزری طولانی تر است، اما عدم مراجعه منظم می تواند خطر کاهش بینایی را در آینده افزایش دهد. بیمارانی که پس از یک دوره غیبت به درمان بازگشتند، دچار افت بینایی قابل توجهی شدند؛ به ویژه آن دسته از افرادی که تزریق دریافت کرده بودند، هرگز بینایی کامل خود را بازیابی نکردند.
پژوهشگران پیشنهاد کردند برای جلوگیری از این مشکل، از پیامک های خودکار، تماس های تلفنی، آموزش های فرهنگی و زبانی متناسب، و هماهنگی با خدمات حمل و نقل برای بیماران دور از مرکز استفاده شود. به گفته ی نویسندگان، اگرچه این مطالعه در زمینه ی چشم پزشکی انجام شده است، اما یافته های آن برای همه ی بیماری های مزمن که نیاز به پیگیری منظم دارند، قابل تعمیم است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-08-critical-diabetic-eye-disease.html